‘ऑपरेशन सिंदूर’चे नायक ते राम मंदिराचे नवे CEO; कोण आहेत निवृत्त एअर मार्शल जितेंद्र मिश्रा?

‘ऑपरेशन सिंदूर’चे नायक ते राम मंदिराचे नवे CEO; कोण आहेत निवृत्त एअर मार्शल जितेंद्र मिश्रा?

अयोध्येतील राम मंदिर ट्रस्टच्या नव्या CEOपदी भारतीय वायुसेनेचे निवृत्त एअर मार्शल जितेंद्र मिश्रा यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. तब्बल ३९ वर्षांच्या प्रदीर्घ लष्करी सेवेनंतर आता त्यांच्यावर राम मंदिराच्या व्यवस्थापनाची महत्त्वाची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे. ‘ऑपरेशन सिंदूर’च्या काळात पश्चिमी हवाई कमांडचे नेतृत्व करणारे अधिकारी म्हणूनही जितेंद्र मिश्रा यांची कारकीर्द विशेष चर्चेत राहिली आहे.

अयोध्येतील श्रीराम मंदिराच्या व्यवस्थापनात आता मोठा बदल झाला आहे. राम मंदिर ट्रस्टने नव्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्याच्या (CEO) नावाची घोषणा केली असून, ही जबाबदारी भारतीय वायुसेनेतून निवृत्त झालेले एअर मार्शल जितेंद्र मिश्रा यांच्याकडे सोपवण्यात आली आहे. मिश्रा यांची नियुक्ती अशा वेळी झाली आहे, जेव्हा राम मंदिराच्या पुढील टप्प्यातील व्यवस्थापन, सुरक्षा, भाविकांची वाढती संख्या आणि विविध प्रशासकीय कामकाजाला मोठे महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

‘ऑपरेशन सिंदूर’मध्ये महत्त्वाची जबाबदारी

जितेंद्र मिश्रा यांच्या लष्करी कारकीर्दीतील सर्वात महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे ‘ऑपरेशन सिंदूर’. या काळात ते दिल्लीस्थित पश्चिमी हवाई कमांडचे प्रमुख होते. सियाचिनपासून जम्मू-काश्मीर, पंजाब, हरियाणा आणि दिल्लीपर्यंतच्या संवेदनशील हवाई क्षेत्राच्या सुरक्षेची जबाबदारी पश्चिमी हवाई कमांडकडे होती.

ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान पाकिस्तानकडून भारतीय हवाई क्षेत्राला लक्ष्य करण्याचे प्रयत्न झाले. पाकिस्तानकडून फतह क्षेपणास्त्रांच्या माध्यमातून हल्ल्याचा प्रयत्न झाल्याची माहिती समोर आली होती. या काळात भारतीय वायुसेनेच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेने महत्त्वाची भूमिका बजावली.

या संपूर्ण ऑपरेशनदरम्यान पश्चिमी हवाई कमांडच्या नियोजनाला आणि सज्जतेला विशेष महत्त्व होते. जितेंद्र मिश्रा यांनी १ जानेवारी २०२५ रोजी पश्चिमी हवाई कमांडची सूत्रे स्वीकारली होती.

३९ वर्षांची गौरवशाली लष्करी कारकीर्द

जितेंद्र मिश्रा यांनी भारतीय वायुसेनेत जवळपास चार दशके सेवा बजावली आहे. ६ डिसेंबर १९८६ रोजी फायटर पायलट म्हणून त्यांची वायुसेनेत नियुक्ती झाली. आपल्या प्रदीर्घ सेवाकाळात त्यांनी ऑपरेशनल तसेच प्रशासकीय अशा दोन्ही आघाड्यांवर महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या पार पाडल्या.

त्यांनी राष्ट्रीय संरक्षण अकादमी, पुणे येथे प्रशिक्षण घेतले. त्यानंतर एअर फोर्स टेस्ट पायलट स्कूल, बंगळुरू, अमेरिकेतील एअर कमांड अँड स्टाफ कॉलेज आणि ब्रिटनमधील रॉयल कॉलेज ऑफ डिफेंस स्टडीजमध्येही शिक्षण व प्रशिक्षण घेतले.

फायटर कॉम्बॅट लीडर आणि एक्सपेरिमेंटल टेस्ट पायलट म्हणून काम करताना त्यांनी ३ हजार तासांहून अधिक उड्डाणाचा अनुभव मिळवला आहे.

अनेक महत्त्वाच्या पदांवर काम

जितेंद्र मिश्रा यांनी आपल्या कारकीर्दीत भारतीय वायुसेनेतील अनेक महत्त्वाची पदे भूषवली आहेत. त्यांनी फायटर स्क्वाड्रनचे कमांडिंग ऑफिसर, ASTEचे चीफ टेस्ट पायलट, दोन महत्त्वाच्या एअरबेसचे एअर ऑफिसर कमांडिंग तसेच ऑपरेशनल प्लॅनिंग अँड असेसमेंट ग्रुपचे संचालक म्हणून काम केले आहे.

याशिवाय प्रधान संचालक (ASR), ASTEचे कमांडंट आणि उप एकीकृत संरक्षण स्टाफ प्रमुख (ऑपरेशन्स) यांसारख्या महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्याही त्यांनी सांभाळल्या.

त्यांच्या उल्लेखनीय सेवेसाठी त्यांना ‘अति विशिष्ट सेवा मेडल’ (AVSM) आणि **‘विशिष्ट सेवा मेडल’ (VSM)**ने सन्मानित करण्यात आले आहे.

३० एप्रिलला झाले निवृत्त

जितेंद्र मिश्रा यांची भारतीय वायुसेनेतील प्रदीर्घ कारकीर्द ३० एप्रिल २०२६ रोजी संपली. तब्बल ३९ वर्षांच्या सेवेनंतर ते निवृत्त झाले. मात्र, लष्करी सेवेतून निवृत्ती घेतल्यानंतर अवघ्या काही महिन्यांतच त्यांच्यावर अयोध्येतील राम मंदिराच्या व्यवस्थापनाची मोठी जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे.

लष्करी अनुभवाचा राम मंदिर व्यवस्थापनाला फायदा?

राम मंदिरात दररोज मोठ्या संख्येने भाविक येतात. त्यामुळे सुरक्षा, गर्दीचे व्यवस्थापन, आपत्कालीन परिस्थितीतील नियोजन, विविध यंत्रणांमध्ये समन्वय आणि मोठ्या प्रमाणावर प्रशासकीय कामकाज यांना विशेष महत्त्व आहे.

अशा परिस्थितीत शिस्त, नियोजन, संकट व्यवस्थापन आणि मोठ्या यंत्रणेचे नेतृत्व करण्याचा जितेंद्र मिश्रा यांचा प्रदीर्घ अनुभव राम मंदिराच्या व्यवस्थापनासाठी उपयुक्त ठरू शकतो.

‘ऑपरेशन सिंदूर’च्या काळात संवेदनशील हवाई क्षेत्राची जबाबदारी सांभाळणारे एअर मार्शल जितेंद्र मिश्रा आता अयोध्येतील श्रीराम मंदिराच्या प्रशासनाची धुरा सांभाळणार आहेत. त्यामुळे त्यांच्या नियुक्तीकडे केवळ प्रशासकीय बदल म्हणून नव्हे, तर मोठ्या प्रमाणावरील व्यवस्थापनाचा अनुभव मंदिर प्रशासनात आणणारा महत्त्वाचा निर्णय म्हणून पाहिले जात आहे.