भ्रामक जाहिरातींवर FSSAIचा दणका; 150 हून अधिक कंपन्यांना नोटिस

भ्रामक जाहिरातींवर FSSAIचा दणका; 150 हून अधिक कंपन्यांना नोटिस

नवी दिल्ली : ग्राहकांची दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती, उत्पादनांबाबत करण्यात येणारे संशयास्पद दावे तसेच लेबलिंगच्या नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या अन्न व्यवसायांविरोधात भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (FSSAI) कारवाईचा बडगा उगारला आहे. गेल्या काही महिन्यांत अन्न क्षेत्रातील 150 हून अधिक कंपन्यांना नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत.

FSSAIच्या माहितीनुसार, या कारवाईच्या कक्षेत Nestle India, PepsiCo, Coca-Cola India, Abbott India, Red Bull India, Danone India, Monster Energy India, Hell Energy, Mondelez India, Diageo, Pernod Ricard, Ferrero India आणि Kenvue यांसारख्या नामांकित कंपन्यांचा समावेश आहे.

भ्रामक जाहिराती, चुकीचे किंवा दिशाभूल करणारे दावे तसेच पॅकेजिंगवरील अनिवार्य माहिती आणि लेबलिंग नियमांचे पालन न केल्याच्या आरोपांवरून संबंधित कंपन्यांना नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत. मात्र, नोटीस मिळाली म्हणजे कंपनी दोषी ठरली आहे, असा त्याचा अर्थ होत नाही. संबंधित कंपन्यांना आपली बाजू मांडण्याची, दाव्यांचे स्पष्टीकरण देण्याची आणि आवश्यक त्या सुधारणा करण्याची संधी दिली जाते.

एनर्जी ड्रिंक आणि पेय कंपन्यांवरही नजर

FSSAIने एनर्जी ड्रिंक्स तसेच मद्यविषयक व्यवसायांवरील तपासणीही वाढवली आहे. काही प्रकरणांत उत्पादनांचा साठा जप्त करण्यात आल्याचे प्राधिकरणाकडून सांगण्यात आले. काही कंपन्यांनी जाहिराती, उत्पादनांवरील दावे आणि लेबलमध्ये आवश्यक सुधारणा करण्यास सुरुवात केली आहे.

Amazon, Flipkartलाही नोटिसा

FSSAIची कारवाई आता ऑनलाइन बाजारपेठांपर्यंतही पोहोचली आहे. Amazon आणि Flipkart यांना मिळून 12 नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत. तसेच Amazonच्या एका गोदामाचा फूड बिझनेस परवाना रद्द करण्यात आल्याचेही प्राधिकरणाने स्पष्ट केले.

KFC, McDonald’s, Domino’s रडारवर

मोठ्या रेस्टॉरंट चेनविरोधातही कारवाई करण्यात आली आहे. KFC, McDonald’s, Pizza Hut, Domino’s आणि Costa Coffee यांसारख्या ब्रँडशी संबंधित खाद्य व्यवसायांना 30 हून अधिक नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत. याशिवाय Domino’sचे पाच फूड बिझनेस परवाने निलंबित करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले.

दरम्यान, महाराष्ट्र FDAने राज्यातील 104 चेन रेस्टॉरंटची तपासणी केली. यामध्ये Domino’s, KFC, Pizza Hut, McDonald’s, Subway, Burger King, Starbucks आणि Monginis यांसारख्या ब्रँडच्या आस्थापनांचा समावेश होता.

या तपासणीत 95 सुधारणा नोटिसा बजावण्यात आल्या असून पाच फूड बिझनेस परवाने निलंबित करण्यात आले. यापैकी चार निलंबने Domino’sच्या आउटलेटशी संबंधित होती. त्यातील तीन मुंबईतील, तर एक सातारा जिल्ह्यातील आउटलेट होते.

तपासणीदरम्यान अन्नाची साठवणूक, कीड नियंत्रण, पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, स्वच्छता सुविधा तसेच फूड बिझनेस परवाना प्रदर्शित न करणे यांसारख्या त्रुटी आढळल्याचे सांगण्यात आले.

जाहिरातींपासून पॅकेजिंगपर्यंत तपासणी

FSSAIच्या या व्यापक मोहिमेत केवळ अन्नाची गुणवत्ता आणि सुरक्षितता यावरच नव्हे, तर कंपन्या ग्राहकांना आपल्या उत्पादनांविषयी नेमकी कोणती माहिती देतात, यावरही लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे.

जाहिरातीतील दावे, पोषण आणि आरोग्यविषयक माहिती, पॅकेजिंगवरील अनिवार्य तपशील, साठवणूक पद्धती आणि स्वच्छता यांची अधिक काटेकोर तपासणी केली जात आहे.

दिल्लीतील Marche Retailचा परवाना कथित अन्नसुरक्षा त्रुटींमुळे निलंबित करण्यात आला. तसेच दमणमधील एका उत्पादकाला काही तूप उत्पादनांची विक्री थांबवण्याचे निर्देश देण्यात आले. प्रयोगशाळेच्या प्राथमिक चाचण्यांमध्ये परकीय किंवा वनस्पतीजन्य चरबी आढळल्याचे सांगण्यात आले.

मोठ्या उत्पादक कंपन्या, ऑनलाइन मार्केटप्लेस आणि रेस्टॉरंट चेनवर वाढत असलेल्या या कारवाईमुळे अन्न व्यवसायांसमोर नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचे आव्हान निर्माण झाले आहे. जाहिरात, लेबलिंग आणि अन्नसुरक्षा नियमांचे उल्लंघन केल्यास नोटीस, उत्पादन जप्ती, परवाना निलंबन किंवा परवाना रद्द करण्यापर्यंतची कारवाई होऊ शकते, असा स्पष्ट संदेश या मोहिमेतून देण्यात आला आहे.