44 वर्षांपूर्वी 28 गाढवं सोडली अन् आज वाळवंटात पाणीच पाणी, इतर प्राण्यांनाही होतोय फायदा

इस्रायलच्या वाळवंटात जिथे गवतही उगवत नव्हती तिथे गाढवांनी केली कमाल. इस्रायलच्या वाळवंटामधील ही कहाणी आहे १९८२ सालाची. इस्रायलच्या वाळवंटात २८ जंगली गाढवांना सोडून देण्यात आलं होतं.

मात्र या गाढवांनी वाळवंटाच चित्र पलटलं आणि जिथे काही उगवत नव्हतं तिथे आज त्यांनी ऑक्सीजन पार्क सारखं जंगल तयार केलं आहे. हा चमत्कार पाहून वैज्ञानिकांना पण आश्चर्याचा धक्का बसला की हे कसं झालं? मात्र या मागे एक कहाणी आहे ती म्हणजे इस्रायल आणि इराणच्या मैत्रीची. जेव्हा इस्लामिक क्रांती झाली तेव्हा इराणच्या शहाने त्यांना ११ पर्शियन ओनेजर गुप्त पद्धतीने पाठवून दिले होते आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या जंगलातून पण एक गाढवांची टोळी आणण्यात आली होती. तिथून या वाळवंटाच रूप बदललं.

इस्रायलच्या शास्त्रज्ञांची कमाल!

इस्रायलच्या वैज्ञानिकांनी या दोन जातीची एक प्रजाती तयार केली. ती म्हणजे सूपर सर्वायवर प्रजात तयार झाली. या नव्या प्रजातीच्या गाढवांचे पाय हे घोड्यासारखे होते तर उंची पण कमी होती. ६० ते ७० किमी तासाला ते पळू शकतात. अतिशय कोरड्या परिस्थितीत जिथे पाणी आहे तिथे हे गाढव खुरानी मोठा खड्डा तयार करायचे. वाळवंटात जे इतर प्राणी नामशेष होत चालले होते. त्या प्राण्यांना पाणी मिळाल आणि प्राण्यांना जीवन दान मिळाले.

गाढवांच्या विष्ठेतून तयार झालं जंगल

ही प्रजाती पायाच्या खुरानी खड्डे तयार करत होती. जवळपास २ मीटर खड्डे तयार करत ते पाण्याचे साठे मोकळे सोडून देत होते. वाळवंटातील असणारे बाभळीचे झाड हे गाढव खायचे आणि त्यांच्या विष्ठेतून ज्या बिया पडत होत्या, त्यानेच एक जंगल तयार झालं. ज्या वाळवंटात हे गाढव फिरत होते, तिथे आज झाडे फुलताना दिसत आहेत. जवळपास ४४ वर्षानंतर इथे वेगळा बदल पाहायला मिळत आहे. ते म्हणजे या वाळवंटात पाण्याची पातळी वाढली आहे. त्याच सोबत झाडांची पण संख्या वाढली आहे.

वाळवंटात २८ गाढव सोडले होते. त्याच २८ गाढवांनी ही कमाल केली आहे. त्याच २८ गाढवांचे आज जवळपास ५०० ते ६०० संख्या झाली आहे. इस्रायलच नेगेव हे उजाड आणि ओसाड माळरान आता फुलल आहे. त्यामागे इस्रायलच्या वैज्ञानिकाची कमाल आहे. ज्या ठिकाणी गाढवाची प्रजाती लुप्त होत चालली होती, तिथे आज संख्या तर वाढली मात्र संपत चाललेल वाळवंटातील पर्यावरण कस जिवंत झाल याचा हा एक नमुना आहे.